Kun je een AI-offerte vertrouwen? Dit check je zelf

Een AI-tool zet in twee minuten een offerte van drie pagina's op je scherm. Ziet er netjes uit. Maar onder die offerte staat jouw naam, jouw KvK-nummer en jouw handtekening. Gaat het mis met de hoeveelheden, dan draai jij op voor het verschil, niet het model.

Of AI slim is, doet er dus weinig toe. Waar het om gaat: waar komen die getallen vandaan, en wat moet jij nakijken voordat je op versturen drukt?

Een AI-offerte bestaat uit drie lagen

Als mensen zeggen "AI maakt mijn offertes", bedoelen ze meestal drie heel verschillende dingen door elkaar. Die lagen hebben elk een ander risico.

Laag	Wat de AI doet	Wat er mis kan gaan
Hoeveelheden	Vierkante meters, strekkende meters, aantallen uit foto's, plattegronden of je opnamenotities	Iets dat niet op de foto staat, telt niet mee
Prijzen	Uren en materiaal omrekenen naar bedragen	Verouderde tarieven of tarieven van iemand anders
Tekst	Werkomschrijving, voorwaarden, uitsluitingen	Keurige zin die iets belooft wat je niet bedoelde

De tekstlaag is het minst spannend: je leest het terug en past het aan. De prijslaag is te controleren met je eigen kostprijs. De hoeveelhedenlaag is waar het geld verdwijnt, omdat een fout daar niet opvalt. Een getal van 84 m² ziet er net zo overtuigend uit als 118 m².

Waar de hoeveelheden vandaan komen

Een AI die naar een foto kijkt, ziet wat er in beeld is. Niet wat erachter zit. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het is precies de reden dat je een AI-raming nooit los van een opname moet lezen.

Wat een foto structureel niet laat zien:

• De achterkant van een kozijn en de onderdorpel waar het hout zacht is
• Wat er onder het behang, de tegels of de plint zit
• Hoogte. Een gevel op een foto heeft geen schaal, tenzij er een referentie in staat of je de maat zelf invult
• Bereikbaarheid: een steiger, een smalle steeg, een parkeerverbod aan de straatkant
• De staat van de ondergrond: krijtend, poederend, eerder geschilderd met de verkeerde laag

Academisch onderzoek naar beeldherkenning in de bouw is er wel, maar vertaalt zich slecht naar jouw woonhuis in een Vinex-wijk. Zie het daarom zo: een AI-raming op basis van foto's is een vertrekpunt voor je opname, geen vervanging ervan. Hij vult het saaie deel in (meters, aantallen, standaardposten), zodat jij op locatie alleen nog hoeft te kijken naar wat afwijkt.

Een praktische controle: loop de hoeveelheden na op één post waarvan je het antwoord uit je hoofd weet. Klopt het aantal kozijnen, dan heeft de tool het object goed begrepen. Klopt dat niet, dan klopt de rest waarschijnlijk ook niet.

Waar de prijzen vandaan komen

Dit is het punt waarop veel tools vaag blijven. Een AI kan geen uurtarief weten dat jij nooit hebt ingevuld. Wat er dan gebeurt is een van twee dingen: hij gebruikt een gemiddelde uit een databank, of hij gebruikt wat jij eerder hebt gerekend.

Alleen het tweede is bruikbaar. Jouw kostprijs hangt af van je loonkosten, je busjes, je verzekeringen, je onproductieve uren en je gewenste marge. Een landelijk gemiddelde zegt daar niets over. Vraag je tool dus altijd: welke tarieven heb je hier gebruikt, en heb ik die zelf ingevoerd? Kun je dat niet terugzien, dan reken je met iemand anders zijn kostprijs.

Materiaalprijzen verouderen bovendien. Bouwkosten bewegen van jaar tot jaar; het CBS publiceert daar cijfers over. Een offertesjabloon dat vorig jaar klopte, klopt nu waarschijnlijk niet meer, en een AI die op dat sjabloon is gebaseerd, neemt die veroudering gewoon over.

De vijf dingen die een mens hoe dan ook nakijkt

Voordat de offerte de deur uitgaat, loop je dit na. Het kost twee minuten en het is het enige wat tussen jou en een verliesgevende klus staat.

1. Hoeveelheden tegen de werkelijkheid. Eén post steekproefsgewijs natellen. Wijkt die af, dan controleer je alles.
2. Het btw-tarief. Een AI vult in wat hij denkt dat van toepassing is. Of je 9% of 21% mag rekenen hangt af van het soort werk en de ouderdom van de woning. Check de actuele voorwaarden bij de Belastingdienst of bij je boekhouder.
3. Wat er niet in zit. Uitsluitingen zijn het verschil tussen meerwerk en ruzie. Houtrot, stucwerk, asbestverdacht materiaal, afvoer, steiger, parkeerkosten.
4. De geldigheidsduur en de prijsafspraak. Vaste prijs of richtprijs, en tot wanneer geldt hij.
5. De werkomschrijving. Lees hem als de opdrachtgever. Staat er iets dat ruimer klinkt dan je bedoelde ("gevel schilderen" in plaats van "voorgevel, kozijnen en deuren"), dan pas je het aan.

Valkuilen die je in de praktijk ziet

• Een vloeiende tekst voelt als een gecontroleerde tekst. Taalfouten zet je er niet in; denkfouten wel. Juist omdat het goed leest, lees je het niet meer.
• Afrondingen die optellen. Een paar posten naar boven afgerond is geen probleem. Een paar naar beneden, over twintig posten, is een dagloon.
• Dezelfde fout in elke offerte. Zit er een verkeerd tarief in je instellingen, dan reproduceert de tool die fout honderd keer. Een menselijke fout is incidenteel, een instelfout is systematisch en daardoor gevaarlijker.
• Klantgegevens in een willekeurige chatbot plakken. Adres, telefoonnummer en foto's van iemands woning zijn persoonsgegevens. De Autoriteit Persoonsgegevens legt uit waar je op moet letten bij het gebruik van AI-toepassingen.
• Denken dat de tool aansprakelijk is. Dat is hij niet. De overeenkomst sluit jij.

Wie er verantwoordelijk is

Juridisch is het simpel: de offerte is jouw aanbod. Accepteert de opdrachtgever hem, dan ligt er een overeenkomst met jouw bedrijf als partij. Dat je hem met AI hebt gemaakt, verandert daar niets aan. Voor AI gelden ook Europese regels, de AI-verordening; de Rijksoverheid legt uit wat die inhouden. Die regels gaan vooral over de aanbieders van AI-systemen. Jouw verantwoordelijkheid voor je eigen prijsafspraak blijft gewoon bij jou.

Dit is geen fiscaal of juridisch advies. Twijfel je over het btw-tarief of over je voorwaarden, check dan de actuele regels of leg het voor aan je boekhouder.

Dus: kun je er je naam onder zetten?

Ja, onder één voorwaarde: als je kunt zien waar elk getal vandaan komt. Een tool die je een eindbedrag geeft zonder onderbouwing is niet te controleren, en dus niet te vertrouwen. Een tool die per post laat zien welke hoeveelheid en welke prijs is gebruikt, kun je in twee minuten nalopen.

Blind vertrouwen levert AI je dus niets op. De winst zit in het typewerk, het rekenwerk en het opmaken die verdwijnen, zodat de tijd die je in een offerte steekt opgaat aan de vraag die ertoe doet: klopt dit met wat ik op locatie heb gezien?

Hammerr rekent met jouw eigen tarieven zodra je die hebt ingevuld, en laat per regel zien welke hoeveelheid en welke prijs zijn gebruikt, zodat je ze kunt nalopen voor je verstuurt. Je past alles aan voordat het de deur uitgaat. Kijk hoe het werkt voor schilders of aannemers, of maak een account aan en zet er één van je eigen klussen in.